آيين گاهنبار و روش برگزاري آن         مراسم گهنبار خواني

   منوچهر ارغواني - واژه « گاهنبار » كوتاه شده « گاهان بار » است ، يعني گاه‌ها و زمان‌هاي به ثمر رسيدن و بار آمدن . گاهان بار ، جشن‌هاي بسيار كهني است كه به پيشينه اصلي ايرانيان يعني كشاورزي و دامداري ارتباط دارد

 

زرتشتیان چنین باور نیکی را دارند که به همه مردمان و انسان ها می توان به صورت مادی و چه به صورت مینویی داد و دهش نمود باوری استوار که نمود آن به صورت عامه در جشن های گاهنبار به خوبی آشکار و استوار می گردد.

اين جشن‌ها در شش هنگام يا شش « چهره » و در هر چهر به مدت پنج روز در سال برگزار مي‌شوند . زرتشتيان در نگرش سُنتي خود باور دارند كه آفرينش جهان و هستي از سوي خداوند ، در شش مرحله جداگانه يا در شش چهره گاهنبار انجام گرفته است . در اوستا جشن‌هاي شش گانه به صورت « يائيريه » « yairya » يعني سالي و فصلي آمده است .

 

"گاهنبار / گاهانبار / گهنبار/" نام شش جشن بزرگ و بسیار گرامی است که در سال هر کدام به مدت پنج روز در اوقات خاص ومعینی برگزار می گردد و زرتشتیان در مراسم مینوی گرد هم می ایند تا در کنار ستایش پروردگار بی نیاز ,به داد و دهش پرداخته و همازوری و شادی از راه راستی در جامعه و میان انسان ها فزونی یابد

 

در زبان اوستایی واژه " یائیریَه رَتو" به معنی " رد یا سرور سالیانه " برای جشن های گاهنبار به کار رفته است.همان گونه که همواره در دین مزده یسنی گیتی ومینو با هم مورد توجه بوده و هر دو نیک و گرامی است, شش جشن گاهنبار نیز در نمود گیتی خود یادآور شش آفرینش بزرگ نیک اورمزد خدای است که به قرار زیر است:

چهره گاهنبار مَیدیوزَرِم به معنی میان بهار , جشنی برای بزرگداشت آفرینش آسمان از روز خیر ایزد اردیبهشت ماه تا دیبمهر ایزد اردیبهشت ماه

چهره گاهنبار مَیدیوشَم به معنی میان تابستان , جشنی برای بزرگداشت آفرینش آب از روز خیر ایزد و تیرماه تا دیبمهر ایزد

چهره گاهنبار پَیته شَهِم به معنی جمع آوری غله , جشنی برای بزرگداشت آفرینش زمین از روز اشتاد ایزد تا انارام ایزد و شهریور ماه 

چهره گاهنبار اَیاثَرِم به معنی بازگشت به خانه, جشنی برای بزرگداشت آفرینش گیاهان

چهره گاهنبار مَیدیارِم یه معنی میان سال , جشنی برای بزرگداشت آفرینش جانوران از روز اشتاد ایزد تا انارام ایزد و مهرماه 

چهره گاهنبار هَمَس پَت مَیدیِم به معنی برابری شب و روز , جشنی برای بزرگداشت آفرینش انسان در اسفند ماه که از روز اَهنودگاه الی وَهیشتوایش

 

 واژه گاهنبار در زبان پهلوي نيز به صورت « گاسانبار » يا « گاهان‌بار » ثبت شده است . پيش از شروع هر چهر گاهنبار مراسم « واج يشت » نيز انجام مي‌شود

 

قبل از اجرای مراسم گاهنبار یا در مواردی پس از آن، اوستای درون گاهنبار به نام بانی گهنبار توسط موبد سروده میشود. موقع اجرای مراسم، بعد از به جا آوردن مراسم بایسته، دو کردة اوستای آفرینگان گاهنبار، یک کرده آفرینگان دهمان، یک کرده سروش و همازور دهمان به وسیله موبد سروده میشود

 

پختن سيرو سيداب در گاهنبار

مراسم گاهنبار

از جمله لوازمی که موقع برگزاری مراسم باید آماده باشد میتوان آب تمیز، کمی شیر، میوه، سیر و سِداب، نان تازه، سورک، بوی خوش و عود، کمی گیاه مُورد و لُرک برد. بعد از مراسم مدعوین به وسیلة نذوراتی که تهیه شده است پذیرای میکردند

 نان و كماچ در مراسم گاهنبار

سيرو سيداب

آیین گاهنبار:

چون گاهنبار چهره برای بزرگداشت آفرینش اهورای هستی بخش است بر روی سفره آن نیز نشانه هفت آفرینش خداوندی را می گذارند:

اوستا خوانی موبد و زمزمه اوستا به نشانه سپنته مینوی امشه سپنتا و آفرینش انسان

شیر و تخم مرغ به نشانه وهومن(بهمن) امشه سپنتا و آفرینش جانوران

آتشدانی از آتش و بوی خوش به نشانه اَردی بهشت امشه سپنتا و آفرینش آتش

ظرف های رویین و مسین به نشانه خشتره وئیریه(شهریور) امشه سپنتا و افرینش آسمان

چیدن لوازم گاهنبار بر روی زمین یا میز به نشانه آرمیَتی سپنته (سپندارمذ) و آفرینش زمین

ظرفی از آب به نشانه هائورتات(خورداد) امشه سپنتا

گلدانی از گیاهان همیشه سبز مانند مورد و سرو به نشانه اَمرداد امشه سپنتا و آفرینش گیاهان

 

نیایش های گاهنبار :


مراسم با نو کردن کُشتی و خواندن آفرینگان گاهنبار همراه با خوراکها و بوی و بَرنگی که باشندگان از پیش آماده نموده اند, آغاز می گردد پس از خواندن آفرینگان , نیایش همازور دهمان خوانده می شود که بیان کننده آرمان زرتشتیان برای همازوری به همه اشوان و نیکان و نیکی جویان سراسر جهان است.

 

در پایان نیایش ها , دهش و خیرات که معمولا با لُرک (مجموعه ای از هفت نوع میوه خشک) همراه است میان همگان تقسیم می شود و فقیر و غنی ,بزرگ و کوچک ,همه با هم از آن بهره می برند و یک بار دیگرمفهوم انسان و انسانیت و برابر و هم دل بودن با یکدیگر به صورت عملی یادآوری می گردد.

باشد که از زمره نیکان و نیکوکاران باشیم.

 
دادار اورمزد رایومند و خروهمند پشت و پناه و یار و یاورِ ما و شما و همه نیکوکاران و بهدینان و مازدیسنان سراسر هفت کشور زمین باشد

 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • مهمان - مهمان

    زحمت کشیدید خسته نباشید

فرتوری از نگارخانه

daneshamozanahrestan11_20081218_-375854173.jpg

تبلیغ ویژه

واپسین نوشته ها

گزارش تصویری

پیوند ها

خبرخوان یافت نشد

تبلیغ 2