زرتشت با ياري خرد خود و تجزيه و تحليل پديده هاي  هستي به وجود هستي بخش دانا پي مي برد  قانون اشا

رزيتا آريايي نژاد - از ديدگاه زرتشت ،  « خداوند جان و خرد »  جهان را  بر بنيان قانون تغيير ناپذيری آفريده که بر همه چيز و همه جای جهان هستی حکم فرماست. او اين نظام دقيق و ثابت حاکم بر جهان هستی را «اشا» می نامد .

حاکميت قانون جهان شمول اشا بر جهان هستی از خواست و اراده آفريدگار بزرگ است. «اشا» در ذات آفريدگار «نظم مطلق» و«توانايی نظم دادن» است که به صورت نظم و قانون حاکم بر هستی تجلی کرده است .

  اين فروزه در انسان هم به صورت « توانايی نظم دادن » به زندگی ، محيط اطراف و پديده های طبيعی پديدار شده است . از اين رو بر انسان نيز شايسته است تا پيوسته اين توانايی را در خود پرورش دهد تا با «اشا» هماهنگ گردد و «راستی» را در خود بپروراند .

  قانون « اشا  » را  « نظام هماهنگ کننده جهان هستی » نیز می نامند و هیچ پدیده ای از اتم تا کهکشان در گیتی نیست که بر پایه این نظام هماهنگ استوار نباشد. قانون اشا در حفظ سلامتی و تعادل جسمی و روانی انسان نیز حاکم است و از این دیدگاه تندرستی چیزی جز هماهنگی و سازگاری تن  و  روان با  « قانون زندگی بخش اشا » نمی باشد .

 

آزادی و مسؤوليت انسان : 

از ديدگاه زرتشت و در راستای قانون «اشا» ، انسان «اختيار» دارد تا با  انديشه روشن و با تجزيه و تحليل درونی و با آزادی کامل ، به دور از هر گونه اجبار ، القاء، عادت، تقليد و سنت ، بهترين راه را در زندگی برگزيند .چنان که گفته شد از اين ديدگاه اساساً دين به معنی تجزيه و تحليل درونی پديده ها بر پايه خرد و با آزادی کامل است و انسانی دين دار است که می بيند، می انديشد، تجزيه و تحليل می کند و سرانجام به کمک انديشه نيک آزادانه راه خود را بر می گزيند. بديهی است که به واسطه همين آزادی در گزينش، افراد نسبت به شيوه ای که بر می گزينند در هر دو جهان مادی و مينوی مسئول هستند  و سرانجام بر اساس اصل «کنش و واکنش» نتيجه گزينش خود را با دقت و ظرافت تمام دريافت می کنند .

   آرمان و ارزش چنين ديدگاهی آن جا ست که  انسان های دارای اختيار بر بنيان حس « مسئوليت » شناسی، در برابر جهان هستی افرادی «مسئول» هستند. اما در جهان بينی مبتنی بر وحی ، انسان ها پيش از آن که مسئول باشند، «مکلف» هستند و «موظف» هستند تا احکام لايتغير و فرائض از پيش طراحی شده را به جای آورند .

 

بر اين بنيان ، زرتشت انديشه ها و دريافت های «خود» را  به صورت «سرود» هايی کاملا زمينی برای همگان بازگو نمود و هيچ کتاب يا  بهتر بگوييم دستورات و احکام دگرگون ناپذير به صورت متن مکتوب از خود به جای نگذاشت و در هيچ کجای اين سرود ها يا «گات ها» سخن از بايد ها و نبايد ها نيست .به عبارت ديگر زرتشت واسطه سخن مرجعی بالاتر يا آسمانی نيست. او تنها يافته های خود را برای همگان بازگو می کند و در يسنا، هات30 ، بند 2 ، ياد آور می شود :

« ای مردم گفتار نيک را بشنويد و با انديشه روشن در آن بنگريد و ميان نيک و بد خود داوری کنيد ، زيرا پيش از آن که زمان از دست رود، هر زن و مرد بايد آزادانه راه راه خود را بر گزينيد . باشد که به ياری خرد اهورايی در گزينش راه نيک کامران شويد.»

 

گات ها ، سرودهای زرتشت است و کتاب آسمانی آيين بهی نيست  و پارسيان نيز اهل کتاب نيستند. چون بنيان پيام زرتشت بر «خرد» استوار است ، اساسا برای اثبات حقانيت خود و آگاه کردن مردم به هيچ معجزه ای نياز نداشت و اين بزرگ ترين معجزه زرتشت است .

 

زرتشت پيام زمينی خود را برای انسان های زمينی با شيوايی در سروده هايی جاودانه اش  به يادگار گذاشته است . گات ها انديشه پرور و خردگراست و با پنداره های ناروا در ستيز است .گات ها بهترين و بی واسطه ترين مرجع شناخت زرتشت و انديشه های اوست.

 

پيام گات ها بر سه بنياد ساده ولی کامل «انديشه نيک»، «گفتار نيک» و «کردار نيک» خلاصه می شود. گات ها، زمينی، کلی، منطقی، عملی، انسانی، جهانی و ابدی است .  

  از ديدگاه زرتشت ، خداوند کينه توز، انتقام جو، خشمناک، مجازات گر، قهار، ويران گر، جبار و عذاب دهنده آدمی نيست بلکه خوبی و داد مطلق است و بدی در آستان او راه ندارد. اهورا مزدا برای همه خوشبختی می خواهد و از اين روی «راه درست زيستن» را برای هر آن کس که نيک بيانديشد، باز می گذارد.

  آنان که کژروی می کنند و «هنجار هستی» را ناديده می گيرند ، بر بنيان اصل متافيزيکی و فيزيکی «کنش و واکنش» يا «علت و معلول» نتيجه کارکرد خود را دريافت می دارند و اين مجازاتی از پيش طراحی شده و از جانب آفريدگار نيست. اين تنها بازتاب کنش خود آن هاست که به سويشان واکنش شده است .

  از اين ديدگاه اين آفريدگار نيست  که جايگاهی به نام دوزخ برای شکنجه انسان پديد آورده باشد بلکه اين خود انسان است که به واسطه عمل کرد خود ، در حوزه انديشه خود را دوزخی يا بهشتی می پندارد .

  بر اين پايه ، بهشت يا «بهترين هستی» بازتاب انديشه، گفتار کردار نيک انسان و دوزخ يا «بدترين هستی» بازتاب انديشه، گفتار و کردار بد انسان است که هم  زمان در هر دو جهان مادی و معنوی (اصطلاحا اين جهان و آن جهان) به سوی بعد مادی (تن) و بعد معنوی يا مينوی (روان) انسان باز خواهد گشت .

 

پويايی و پيشرفت در آيين زرتشت :    

  در آيين زرتشت و در راستای قانون اشا ، نه تنها واپس گرايی به هيچ وجه روا نيست بلکه ايستايی و سکون نيز ناپسند شمرده می شود . انديشه و خرد انسان ، تن و روان انسان ، جامعه انسانی، محيط زندگی وبه طور کلی اخلاق، فرهنگ و تمد بشری بايد با يک حرکت پويا به سوی بهتر شدن، نو شدن و توسعه تغيير کند. زرتشت با صدای بلند پيروانش را فرا می خواند تا جهان را نو و زندگانی را تازه نمايند. دراين مورد در گات ها (سرودهای زرتشت)، يسنا، هات 31، بند 9 می خوانيم :

« ای خداوند خرد ، بشود ما نيز چون ياران راستين تو در شمار کسانی باشيم که جهان را نو و زندگانی را تازه گردانند .... »

 

توسعه انديشه :  

در آيين زرتشت و در راستای قانون اشا ، انسان برای برداشتن گام هايی هرچند کوچک در راه رسيدن به زندگی بهتر بايد مراحل توسعه را بدون کم و کاستی طی کند و در آغاز بايد از «توسعه اندبشه» آغاز نمايد. آن گاه فروزه هايی همچون «پاکی و راستی»، «توانایی سازنده» و «مهرورزی» را در و جود خود بپروراند تا «رسايی»  و «پايندگی» نيز هم راستا با رشد هماهنگ فروزه ها يا صفات ياد شده در نهادش فزونی يابد و او را به تدريج به معيار های يک انسان کامل و توسعه يافته نزديک گرداند و بی شک اين انسان های توسعه يافته هستند که می توانند به توسعه پايدار فرهنگی، اجتماعی، سياسی و اقتصادی دست يابند و زندگی بهتر و جامعه ای مطلوب تر را بنيان نهند .

  کار و کوشش و سازندگی :

از ديدگاه زرتشت يکی از موثرترين عوامل آبادانی جهان و  پيشرفت زندگی که در سايه توسعه انديشه به دست می آيد و در نهايت به خوشبختی و شادکامی بشر منجر خواهد شد ، کار و کوشش پيگير و خستگی نا پذير انسان است. او  همگان را فرا می خواند که در راستای قانون اشا  و با ياری انديشه نيک، در حد توان خود  برای پيشرفت بشريت تلاش کنند. در اين مورد در گات ها، يسنا ، هات 34 ، بند 14 ، می خوانيم: 

  «پاداشی گران بها از آن کسی است که در زندگی به کار و کوشش پردازد و در راه آبادانی و پيشرفت جهان بکوشد ...

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • مهمان - مهمان

    از بازتاب نوشتار دکتر شاهین سپنتا توسط خانم رزیتا آریایی نژاد صمیمانه سپاسگزاری می کنم.دوستان علاقه مند می توانند اصل این مطللب را در نشانی زیر بخوانند.

    http://drshahinsepanta.persianblog.ir/1384_9_drshahinsepanta_archive.html

  • مهمان - مهمان

    سايت خبريه خوبيه
    از شما هم سپاسگذار كه در راه دين و ارائه مطالب ديني همكاري ميكنيد.
    شاد و پيروز.

فرتوری از نگارخانه

gahanbardabestaniha8_20090503_429831441.jpg

تبلیغ ویژه

واپسین نوشته ها

گزارش تصویری

پیوند ها

خبرخوان یافت نشد

تبلیغ 2