شهداد حیدری - باور زرتشتيان چنين است كه هركس هر ديني داشته باشد، بايد گرامي داشته شود. راز ماندگاري دين زرتشتي نيز در همين است.
زرتشتيان همهي ايران را به پاكي و دوستي فراميخوانند، پيام اشوزرتشت نيز براي همهي جهانيان همين است. از اين رو است كه پادشاهاني مانند كوروش به دين مردم، كاري نداشتند و نميخواستند مردمان گسترهي فرمانروايي خود را زرتشتي كنند.»
آنچه بازگو شد بخشي از سخنان موبد مهربان پولادي در نشست بنياد فرهنگي جمشيد جاماسيان بود. او در آغاز به زمان اشوزرتشت و گمانههاي تاريخي در اين باره پرداخت و گفت: «گاه انديشهي ما درگير تاريخ ميشود، از همينرو است كه ميپرسيم اشوزرتشت در چه زماني ميزيست و روزگار او به چندهزار سال پيش ميرسد؟ در سالنامهها 1768 سال پيش از ميلاد را براي روزگار او آوردهاند؛ اما آنچه ارزشمند است، يافتن زمان زرتشت نيست، بلكه دريافتن پيام و سخن اوست كه در خور ارزش است و وراي هزارههاست. اين پيام اوست كه همواره تازگي دارد و در هر زمان ميتوان بهكار برد.»
پولادي دربارهي زادگاه اشوزرتشت گفت: «دربارهي زادگاه زرتشت دو ديدگاه هست. گروهي ميگويند كه " گاتها" به گويش خاوري(:شرقي) است؛ پس زرتشت از خاور برخاسته است. شماري نيز او را زاده شده در كنار درياچه "چيچست" در اروميه ميدانند. متنهاي پهلوي و باستاني، گواه همين ديدگاه است. از اوستا نيز ميتوان دريافت كه زادگاه او در كنار رود "درجي" بود و او از باختر به خاور رفت و دين خود را بر گشتاسپ آشكار ساخت. اما پيش از آن كه به پيامبري برگزيده شود، در نزد خانوادهي خود آموزشهايي ديد و شيوهي پاكي و راستي و دانشهاي روز را فراگرفت.»
زرتشت براي دستيابي به خدا، گوشهگيري پيشه نكرد
سرگذشت اشوزرتشت، پيش از برگزيده شدن به پيامبري، بخش ديگري از گفتار موبد پولادي بود. به سخن او، اشوزرتشت در ٢٠سالگي براي خود پرسشهايي داشت كه پيشوايان آن زمان، همانند كويها و اوسيجها و كرپانها، نميتوانستند پاسخ آن پرسشها را بيابند. آنها گرفتار كارهايي چون قرباني كردن براي خدايان بودند كه با منش زرتشت سازگار نبود. زرتشت به طبيعت پناه برد و به كوه "اشيدرنه"، كه به گمان بسيار، سبلان كنوني است،
رفت و با انديشهي بسيار به نيروي "وهومن" و "اشا"، دست يافت و خداي يگانه را شناخت. زرتشت توانسته بود نظم درون را بيابد، اين شناخت از راه گوشهگيري بهدست نيامد؛ بلكه با دريافت و شناخت نظم هستي و نيز دانشي كه خود اندوخته بود، بهدست آمد. پس از آن بود كه به زرتشت "شيوايي بيان" بخشيده شد.
او افزود: «سرانجام اشوزرتشت مردمان را از پيامبري خود آگاه ساخت و بدانها گفت كه براي راهنماييشان آمده است. نكته اينجاست كه هر جاي "گاتها" را كه نگاه كنيد ميبينيد كه زرتشت هرگز خود را بالاتر از مردم ندانسته است. او خدا را دوست و همكار مردم ميشناساند و ميگويد كه خدا در دل آدمي است. پيام او نيز راستي و پاكي بود.»
راستي، درستي و پاكي، قانون دگرگوننشوندهي هستي
پولادي با اشاره به "گاتها"، سرودهاي جاودانهي اشوزرتشت، ادبيات گاتايي را بسيار ژرف و دستنخورده و ساختار دستوري آن را استوار برشمرد و گفت: «گاتها ارزش بسيار والايي دارد، اما آن را همانند نگيني بايد دانست كه بر انگشتريي نشسته است، آن انگشتر اوستاست.»
به سخن او، جهانبيني زرتشتي بر پايهي پيروي از قانون جاوداني اشا است. در اوستا، اشا معناي گستردهاي دارد كه نميتوان آن را با يك واژه يا عبارت بازگو كرد. راستي، درستي و پاكي، قانون دگرگوننشوندهي هستي است. اين قانون نه تنها زندگي آدمي بلكه همهي هستي را به سوي مقصد اصلي به پيش ميبرد.
پاك شدن به معناي تناسخ و بازگشت به جهان نيست
پولادي به بخشي ديگر از جهانبيني زرتشتي اشاره كرد و افزود: «در دين زرتشتي باور بر اين است كه همه به بهشت ميروند، اما يكي به شوند(:سبب) گناهان، ميبايد سختي بكشد تا بدان جايگاه برسد؛ ديگري به شوند كارهاي نيك به آساني به بهشت دست مييابد. اين سخن بدان معنا نيست كه دوزخ وجود ندارد؛ گناهكاران دوزخ را ميگذرانند تا آنگاه كه پاك شوند و شايستگي رفتن به بهشت را بيابند اما اين پاك شدن به معناي تناسخ و بازگشت به جهان نيست.»
او در پايان به درگذشت پيامآور دين مزديسنايي اشاره كرد و گفت: «اشوزرتشت در 77 سالگي در آتشكدهي بلخ، هنگامي كه سرگرم نيايش بود، به دست "توربراتور" توراني كشته شد. در متنهاي پهلوي آمده است كه به همراه اشوزرتشت، بيش از ٧٠ موبد ديگر نيز كشته شدند. اين رويداد در روز خور از ماه دي بود. اشوزرتشت اگر چه از جهان رفت و از ديدهها پنهان شد، اما روان پاكش همراه با اندرزها و آموزشهاي جاودانه اش، پيوسته زنده ماند. از همين رو است كه پس از هزاران سال، نام بلند او بر زبانها جاري و فروغ مهرش درون دلها بهجاي است.»

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان