بهنام مرادیان - تالار ایرج، پسین روز 29 امردادماه، میزبان هموندان هیات مدیره انجمن موبدان و همکیشان زرتشتی بود، تا درباره مسایل دینی و اجتماعی مربوط به این انجمن، به پرسش و پاسخ بپردازند.
به مانند نشست پرسش و پاسخ پیشین، پرسشها به دو گونه کتبی و شفاهی انجام میشد. و پاسخ پرسشهای پرسیده توسط موبد اردشیر خورشیدیان، موبد مهربان فیروزگری و موبد پدرام سروشپور، داده شد:
مهران سپهري، :آيا نوآوري در دين وجود دارد و پذيرفتني است؟
موبد خورشيديان: در هر فرهنگ ديني، يك دين وجود دارد و يك مذهب. دين را پيامبران ميآورند. اما روحانيت مذهب را پديد ميآورد كه شامل آيين ها و سنتهاست. دين زرتشتي چارچوب بسيار دقيق و كارشناسي دارد و قابل دستكاري يا دگرگوني نيست. اما آيينها را ميتوان با انديشه و بررسي كارشناسي دقيق و با هم انديشي انجمن موبدان بهبود داد.
موبد سروشپور: آنچه اهميت دارد تفاوت نوآوري و آشموغي است. در اوستا، آشموغي به معني بدعت گذاري است. بدين مفهوم كه در ظاهر نوآوري و در باطن نابود كردن پايهها. مهاجمان به فرهنگ زرتشتي بسيارند و مدافعان آن كم. از همين رو خودمان بايد مراقب باشيم و تيشه به ريشه خود نزنيم. انجمن موبدان براي همفكري با كساني است كه ايدهاي نو دارند. يكيار انديشههايمان را پيش از مطرح كردن در هازمان، با اين انجمن در ميان بگذاريم.
اردشير فرهمند كرماني: آيا هر كسي حق دارد درباره مسايل ديني گوناگون اظهار نظر كند؟
موبد خورشيديان: هر انجمن يك وظيفه دارد. هر موبد و يا هر كس ديگري به تنهايي حق ندارد اظهار نظر ديني كند. بايد انجمن موبدان به گونه گروهي و جمعي بررسي و مطالعه كند و نظر خود را ارايه دهد.
موبد سروشپور: وظيفه همه ما، حفظ دين و فرهنگ زرتشتي است. اگر پايههاي فكري را درست نكنيم، به بهانه همان چيز، آن را نابود ميتوان كرد. ما بايد به آزادي و آگاهي انسانها احترام بگذاريم. وچر فتوا نيست. اين يعني گفته و نظر انجمن موبدان. اين حكم نيست. اما رسم اين است كه هازمان و انديشمندان آن را بپذيرند.
پروين بامسيان: چرا انجمن موبدان روز پدر و يا سرود ديني آغاز برنامهها را دگرگون كرده است؟
موبد خورشيديان: عوض كردن روز پدر به اين شوند بود كه روز پدر در جشن بهمنگان با روز پاسداري از جانداران سودمند، يكي نباشد. براي سرود آغاز برنامه ها نيز ما نظري ندادهايم.
فرامرز پوررستمي:چرا توليدات فرهنگي انجمن موبدان كم است؟
موبد خورشيديان: ما تلاشهاي زيادي داريم ميكنيم. اما جوانان ما كم كار ميكنند. اين در حالي است كه اگر كم كاري كنيم، آسيب خواهيم ديد. هر ماه در حدود ٢ پايان نامه درباره فرهنگ زرتشتي نوشته ميشود و ما اگر دينمان را سپاس نداريم، از دستمان خواهد رفت.
جمشيد نوشيرواني:شخصيت ديني زرتشتي چگونه است؟
موبد سروشپور: بخش مهمي از دين كه گاه فراموش ميشود، اخلاق است. اديان آسماني به سبب داشتن بخش اخلاق نسبت به ديگر مكتبها، پايداري بيشتري دارند. يك شخصيت زرتشتي هم، شخصيتي است كه بر پايه اخلاق زرتشتي شكل گرفته باشد.
آیا انجمن موبدان میتواند کسی را از سخنرانی دینی باز دارد؟
موبد خورشیدیان: سخنرانی دینی در آیینهای درگذشتگان به خانوادهها بستگی دارد و ما خود را وارد مسایل اجرایی نمیکنیم. اما اگر انجمنی از ما تاییدیه درباره سخنرانان دینی بخواهد، ما از آن افراد تعهدی میگیریم و از آن پس آن افراد مورد تایید انجمن موبدان خواهند بود. هم اکنون همه کسانی که در آیینهای پرسه سخنرانی میکنند، مورد تایید ما هستند.
آیا هر پنج گاه نیایش روزانه باید خوانده شود و آیا میتوان به جای اوستای بایسته، چیزی را جایگزین کرد؟
موبد فیروزگری: اوستای روزانه باید همراه با سدره و کشتی باشد و نیایش باید همراه با کشتی نو کردن باشد. اما خواندن پنج گاه با توجه به الزامات زندگی امروز شاید ممکن نباشد. اما خواندن اوستای بایسته همراه با کشتی نو کردن که همراه با تمرکز و ایمان قلبی باشد، یک نیاز انسانی است.
خواندن 13 اشم وهو و 21 یتا اهو در اوستاهای آفرینگان دهمان برای شنوندگان اوستا است. اما در اوستای روزانه، سروش باج، کشتی و برساد، بایسته است و نمیتوان چیزی را جایگزین کرد.
چرا پس از ساسانیان دین ایرانیان دگرگون شد؟
موبد سروشپور: بررسی تاریخی و اجتماعی دوره ساسانیان، کار دشواری است. اما آشکار است که اگر اردشیر بابکان، پس از سالها تسلط مقدونیان، فرمانروایی ساسانیان را پایه گذاری نکرده بود، دین زرتشتی با تهدید جدی رو به رو میشد. اما هر ساختاری فراز و فرودهایی دارد. ما نمیتوانیم چشممان را به فرود و سراشیبی ساسانیان ببندیم. به نظر میرسد، ساسانیان در برخورد اجتماعی خود با دین اشتباهاتی داشته اند که مردم را به عنوان پاسداران اصلی دین، از حکومت دور کرد.
چه لزومی برای استفاده از کلاه یکبار مصرف در آدریان وجود دارد؟
موبد خورشیدیان: در اوستا آمده است که «همگی نماز وکریم همگی سر واپوشیم». پس همه باید سر را در زمان نیایش بپوشانند. زمانی همه یک کلاه ویژه خود داشتند. اما انجمن موبدان متوجه شد وجود کلاههای پارچهای عمومی، ممکن است بیماری را گسترش دهد. از همین رو، کوشیدیم با یاری کلاه یکبار مصرف، این بخش را حل کنیم. اما از همکیشان خواهش میکنیم، این کلاهها را دور نیاندازند. این کلاه برای هر کسی است و آن را با خود به خانه ببرید. چون دور انداختنش اصراف است.
چرا تنها موبدزادگان میتوانند به جایگاه موبدی برسند؟
موبد خورشیدیان: ما بر اساس قانون و اساسنامهای کار میکنیم که یک سنت چند هزار ساله است و آن را خود ننوشتهایم. اما همان گونه که هر زرتشتی باید سدره پوش شود، هر موبدزادهای باید موبد شود. دیگر همکیشان نیز که میخواهند همیار ما باشند، با ثبت نام و گذراندن آموزشهای بایسته، موبدیار شوند. از دید ما هیچ تفاوتی میان موبد و موبدیار وجود ندارد.
آیا ایزد مهر ایزد بانو است یا مذکر است؟
موبد فیروزگری: ایزد مهر یا میترا، در اوستا به صورت یک بانو دیده میشود.
چرا در اوستای ورهرام یشت و سروش یشت، از تشبیه به جانوران استفاده شده است؟
موبد سروشپور: اوستا برداشتی از گاتها و همچنین فرهنگ عمومی مردم است. بهرهگیری از تشبیه به جانوران، بر پایه این اصل است که راه شناخت اهورامزدا، شناخت آفریدههای اوست.
برای درود به روان درگذشتگان در دین زرتشتی چه جملهای وجود دارد؟
موبد فیروزگری: در اوستا این جمله برای این مفهوم وجود دارد: «ایریستنام اوروانو یزمیده یا اشونام فروشو»

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان