یک کوره آجرپزی و 80 متر از «دیوار گرگان» از بین میرود
ايران رييسي نژاد - دیوار تاریخی گرگان که در متون تاریخی با عنوان "مار سرخ"از آن یاد شده و بزرگترین دیوار خشتی جهان است، با عبور خط آهن گرگان به آسیای میانه دو نیم میشود. قدمت این دیوار تاریخی به ۱۷۰۰ سال پیش در زمان ساسانیان بازمیگردد.
طی گزارش گروه میراث فرهنگی قدمت دیوار تاریخی گرگان به دوره ساسانی و نزدیک به 1700 سال پیش بر میگردد. این دیوار 200 کیلومتری با نامهای قزل ائلان، سد اسکندر، سد انوشیروان، سد پیروز و دیوار دفاعی گرگان که طولانیترین اثر معماری ایران باستان است طی 90 سال ساخته شد.
6 اردیبهشت ماه جاری بود که در همایش علمی تخصصی بناها، بافتها و محوطههای تاریخی در شهرستان گنبدکاووس اعلام شد دیوار بزرگ گرگان برای ثبت جهانی در فهرست موقت یونسکو قرار میگیرد. با این حال تنها پس از چند روز خبر رسید که پروژه قطار آسیای میانه از روی بخشهایی از این دیوار عبور میکند.
در رابطه با جزئیات این ماجرا و تبعاتی که عبور این پروژه از روی دیوار تاریخی گرگان خواهد داشت، جبرئیل نوکنده سرپرست هیئت کاوشهای باستانشناسی این دیوار به CHN میگوید: «دیوار تاریخی گرگان به طول 200 کیلومتر در جهت شرقی ـ غربی کل دشت گرگان را به دو قسمت تقسیم می کند، از آن سو طبیعی و معلوم است که هر پروژهای که در این قسمتها انجام گیرد بر برخی نقاط با این دیوار تلاقی خواهد داشت. در این میان ما به برخی پروژهها بسته به اهمیت و ارزششان اجازه عبور میدهیم و به برخی هم این اجازه داده نمیشود. به عنوان مثال در سال 87 عبور پروژهای مرتبط با سد گلستان در 15 کیلومتری شمال شرقی گنبد کاووس با مخالفت مواجه شد و در نهایت از زیر دیوار عبور کرد.»
نوکنده میافزاید: «در مواقعی که اجازه عبور داده میشود حتما قبل از آن منوط به انجام پروژههای نجات بخشی است، همچنین در صورت امکان جا به جایی اثر تاریخی با انجام مذاکرات آن را جا به جا میکنیم. در رابطه با عبور پروژه قطار آسیای میانه از روی بخشهای از دیوار هم وضع به همین شکل است. تیم نجات بخشی تشکیل شدهاست و پروژه تا یک هفته دیگر به سرپرستی من آغاز و پیش بینی میشود تا اواخر خردادماه ادامه پیدا کند.»
سرپرست هیئت کاوشهای باستان شناسی در پاسخ به سوالی پیرامون اینکه در قسمتی که قرار است محل عبور پروژه قطار باشد چه آثار تاریخی وجود دارد و چه طولی از دیوار دستخوش تغییر خواهد شد، نیز میگوید: «بر اساس تحقیقات ما در مجموع در حدود 80 متر از طول و 10 متر از عرض این دیوار در محل عبور پروژه است و همچنین در این محل بقایای یک کوره آجر پزی تاریخی که برای تولید خشت جهت ساخت دیوار از آن استفاده میشد نیز کشف شدهاست. این کوره در 5 سانتی متری سطح زمین قرار دارد.»
نوکنده در ادامه با اشاره به اینکه در حاشیه دیوار تاریخی گرگان به فاصله هر 500 متر یک کوره آجر پزی به این منظور ساخته شده بود تصریح میکند: «با بررسی این کورههای آجرپزی میتوان ساختار معماری آنها را کشف و پیدا کرد همچنین در صورت وجود ذغال در کوره نیز با انجام آزمایشهای لازم روی آن میتوان به کشفیات تاریخی جالب توجهی به ویژه در رابطه با درختان آن دوره تاریخی دست یافت.»
آنگونه که جبرئیل نوکنده می گوید محل تلاقی این پروژه با دیوار تاریخی گرگان در امتداد خط آهن در شمال شهر آق قلا خواهد بود. طول ریل گذاری در این منطقه نیز 150 کیلومتر است.
سالها پیش اریک اشمیت با تهیه عکسهای هوایی مسیر دیوار گرگان را از کوههای پیشکمر تا دریای خزر شناسایی کرد و محمدیوسف کیانی باستانشناس ایرانی با انجام مطالعاتی طول دیوار را در حدود 175 کیلومتر برآورد کرد. دیوار بزرگ گرگان برای دفاع در برابر هجوم اقوام مهاجم شمالی در دوره ساسانیان احداث شده و این دیوار از دیوار "هادریان" در اسکاتلند طولانیتر است و دهها میلیون قالب آجر در این دیوار به کار رفته و کوره و کارگاه ساخت آجر در طول دیوار نشان میدهد که 30 هزار سرباز میتوانستند در طول این دیوار مستقر شوند.
علاوه بر این در جدیدترین خبر در این رابطه به نقل مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گلستان آمده است: راه پیمایی دیوار دفاعی گرگان، همزمان با روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، برگزار می شود. این راه پیمایی روز 29 اردیبهشت ماه با حضور دوستداران تاریخ و فرهنگ گرگان زمین برگزار می شود. گفته می شود راه پیمایان قصد دارند قسمتی از طول این دیوار تاریخی را از محل آتشکده 'قره دیب' تا روستای 'زاو' از توابع شهرستان کلاله را طی کنند

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان