بسياري از تمدنهاي باستاني، مردان نامآوري داشتهاند كه آوازهشان تا به روزگار ما هم رسيده است؛ اما هيچكدام ازآن فرمانروايان و شاهان در خور سنجش با كوروش بزرگ نيستند. پس بيسبب نيست كه تاريخ همواره ستايشگر كوروش بوده است چرا كه كوروش برخاسته از فرهنگي بود كه پايههاي آن بر آموزههاي اشو زرتشت گذاشته شده بود. آن آموزهها بر اين انديشه استوار است كه رستگاري جهان در پيروي از "راستي" و انديشه، گفتار و كردارنيك است. اگر كوروش در جهان نيكنام و بلند آوازه زيست، از آن رو بود كه از چنين انديشههاي روشن و رسايي پيروي ميكرد. پس بايد او را فرزند برومند زرتشت بدانيم.

مهرداد ساساني ، پژوهشگر تاريخ و فرهنگ ايران، افزونبر آنچه از سخنان او بازگو شد، در ادامه به زمينههاي شناخت كوروش بزرگ پرداخت و گفت: «دربارهي زندگاني كوروش نوشتههاي تاريخي فراواني ميتوان يافت. اما آنچه من ميخواهم دربارهي آن سخن بگوييم، فضاي فرهنگي روزگار اوست. از اين راه است كه ميتوانيم تفاوت او را با فرمانروايان و كشورگشايان ديگر دريابيم. با اين همه، شناخت كوروش امكانپذير نيست مگر آن كه نخست ويژگيهاي سرزمين ايران و چگونگي برخورد ايرانيان با تمدنها و همسايگانشان را دريابيم
اين پژوهشگر كه در جشن آبانگان و بزرگداشت كوروش بزرگ در بنياد جمشيد سخن ميگفت، به ويژگيهاي تاريخ و جغرافياي ايران اشاره كرد و افزود: «ايران در روزگار باستان، از يكسو با چين و از سوي ديگر با يونان و روم همسايه بود. افزونبر آن در كنار ما تمدنهايي همانند سومر، آشور، بابل و اندكي دورتر، مصر، بودند كه جايگاه جغرافيايي ايران را ويژگي برجستهاي ميداد. اقوامي نيز در پيرامون ما ميزيستند كه از ديد فرهنگي در جايگاه پست و ابتدايي جاي ميگرفتند. پيداست كه زيستن در چنين سرزميني كه از هر سو تمدنها و قومهاي گوناگون آن را فرا گرفته بودند ، تا چه اندازه دشوار بوده است.

ساساني به دو نيروي همزادي اشاره كرد كه از آغاز زايش آدمي با اوست و خويشكاري او را در هستي شكل ميدهند. يكي از آن دو، نيروي سپند و آبادگر است و ديگري نيروي براندازنده و اهريمني. سپس افزود: «در گذر تاريخي ايرانيان، هرگاه ما از آن نيروي سپند و نيك ياري خواستهايم، سرفراز و پيروز بودهايم و هرگاه آن را به دست فراموشي سپردهايم، در دام تيره روزي افتادهايم. نمونهي تاريخي اين سخن، جمشيد است كه با همهي نيكيهايي كه كرد، از آن رو كه گرفتار انديشههاي اهريمني شده بود، فرهي ايزدي از او گسست و ايرانيان را دچار ستمگري چون ضحاك كرد. فرهي ايزدي نيز چيزي نبود جز پشتوانهي مردمي. سرگذشت جمشيد بارها و بارها در تاريخ ايران تكرار شده است.»

آنگاه او به كوروش و برخورد او با مردمان كشورهاي ديگر اشاره كرد و رفتار او را برخاسته از همان انديشههاي سپندي دانست كه فرهنگ والاي ايراني را ساخته است. سپس گفت كه ايراني اين مايه از توانايي را داشته است كه در همهي دورهها و زمانها، مرداني همانند كوروش بسازد. به باور او يك نمونهي برجسته و بزرگ آن، يعقوب ليث است كه كمتر از او نام ميبريم. اما نبايد از ياد برد كه كاري كه يعقوب كرد، زمينهساز پديد آمدن بزرگمرد ديگري همچون فردوسي بود. يعقوب بود كه دستور داد تا به زبان فارسي بنويسند و "خداينامه"ها را گردآوري كنند. هنگامي هم كه خليفهي بغداد آهنگ(:قصد) فريب او را داشت و ميخواست با مال و خواسته و بخشيدن سرزمينها، او را فرمانبر خود كند، يعقوب به او پاسخ داد كه: من فريب ديو خويي چون تو را نميخورم و شاهي و تاج خسرويم را از بخشش ايرانيان ميدانم، نه از تو كه ناسپاسي هستي كه ايران را از ياد بردهاي. يعقوب ميگفت كه من ايرانيتباري هستم كه گوهرم از خسروان است.
ساساني آنگاه افزود: «چنين نمونههايي در تاريخ ايران اندك نيست. آبشخور و سرچشمهي آنها هم از انديشههاي روشن اشوزرتشت است. با اين همه تاريخ ايران، سه ستون استوار و پابرجا داشته است كه سرآمد ديگران بودهاند : نخست اشوزرتشت، آنگاه كوروش بزرگ و سپس فردوسي توسي.»

ساساني آنگاه از باشندگان نشست خواست تا به پاس اين سه بزرگ و جايگاه برتر و والاي آنها در فرهنگ جهاني، به پا خيزند و يك دقيقه سكوت كنند. سپس در ادامهي سخنانش به ديگر نامآوران ايراني اشاره كرد و گفت:
«خرقاني، ابوسعيد، سهروردي، عطار، مولانا و بسياري ديگر از سرآمدان فرهنگ ايران، همه پيرو پير مغان بودهاند. حافظ نيز بارها پير مغان را پير و راهنماي خود دانسته است. اينها و نمونههاي فراوان ديگر، از سرزمين اهورايي ايران برخاستهاند، سرزميني كه همواره بالنده و زايندهي انديشههاي روشن و تابناك بوده است.»
مهرداد ساساني در پايان گفت: «بسياري از كساني كه به فرمانروايي ميرسيدند، خود آغازگر ستم و بيداد بودند. اما كوروش هنگامي كه سرزميني را ميگشود، به مردمان آزادي ميبخشيد و آنها را در برگزاري آيينهاي مذهبي خود آزاد ميگذاشت. مردم به پيشواز او ميآمدند و او را به چشم آزاديبخش و رهاننده مينگريستند. اكنون رفتار او را با كساني همانند "آشور بانيپال" – فرمانرواي نامدار جهان باستان – بسنجيد كه در سنگنبشتههاي بجا مانده از او، بارها از سربريدن و كشتار و زنده بهگور كردن و سوزاندن مردمان شهرها و كشورها سخن ميگويد. اما كوروش در منشور جاودانهاش، با سربلندي ميگويد: "من بردگي را در جهان برانداختم" و فرمان ميدهد تا سپاهيانش كسي را آزار ندهند و خانههاي ويران را از نو بسازند. پس نيايش و سپاس گوييم خدايي را كه چنين مرداني را به فرهنگ ما ارزاني داشته است.»

فريد شوليزاده از ديگر سخنرانان اين جشن بود كه به كوتاهي دربارهي خويشكاري هر ايراني در پاسداري از فرهنگ خود سخن گفت و از دوستداران تاريخ و پيشينه فرهنگي ايران خواست تا ياريگر كساني باشند كه براي گسترش و شناخت فرهنگ ايراني ميكوشند. او سپس به از خودگذشتگي و دلبستگي فراوان كساني اشاره كرد كه با دشواري هفتهنامهي«امرداد» را منتشر ميسازند. شوليزاده انتشار «امرداد» را براي پيوستگي فرهنگي ميان ايرانيان و آشنايي ژرفتر با انديشه و فرهنگ ايراني ضروري دانست و از همهي كساني كه توانايي مالي دارند خواست كه «امرداد» را در ادامهي راه دشواري كه در پيش گرفته است، ياري دهند.
پس از سخنان فريد شوليزاده، مهرداد ساساني بارديگر به پا خاست و از همهي باشندگان نشست خواست تا با ياريهاي خود نگذارند «امرداد» به شوند تنگناهاي مالي، از ادامهي انتشار بازماند.

نازنين زرينكلاه ، گردانندهي جشن آبانگان، نيز پس از خواندن بندهايي از «آبانيشت» گفت كه از آن رو كه منشور جاودانه ي كوروش در روز 7 آبان در كاوشهاي باستانشناسي يافته شده است، در كنار برگزاري جشن آبانگان، به بزرگداشت كوروش بزرگ نيز ميپردازيم. سپس افزود: «آبانگان به چم(:معني) آبهاي پاك است و به ما ميآموزد كه آبها را آلوده نكنيم و به دادههاي اهورامزدا ارج بنهيم.»


و فاطمه غلامي(ايراندخت) به هنگامهخواني(:نقالي) پرداخت.

اميد دانا نيز بخشهايي از سفارشنامهي كوروش بزرگ را براي باشندگان بازخواني كرد.

از باشندگان در آغاز با یک گل و بروشوری که در آن پیرامون آبانگان و کوروش بزرگ سخن به میان آمده بود، پذيرايي شد.

گروه موسيقي به اجراي موسيقي ايراني پرداختند.


اين آيين با سرود اي ايران در حاليكه همه به احترام نام ايران، بر پاي خواستهبودند، پايان يافت.



















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان